ذكر وقايع سال صد و پانزدهم از رحلت خير البشر در اوايل اين سال هشام بن عبد الملك مروان به مرض خناق درگذشت . « 1 » ايّام سلطنتش نوزده سال و نه ماه بود و مدّت حياتش شصت و دو سال بود و چند ماه . كنيت او ابو الوليد و لقبش المنصور باللّه . هشام بغايت ممسك و بخيل بود و به جمع نمودن اسب ميلى تمام داشت ، چنانچه ده هزار اسب در طويلهء او مىبود . در روضة الصفا آورده كه بخل به مرتبه‌اى بر هشام استيلا يافت كه عقّال بن شبّه « 2 » روايت مىكند كه : وقتى ، مرا هشام به خراسان مىفرستاد و قباى پوستينى در برداشت ، مرا به نزديك خود طلبيده بعضى حكايات مىگفت و من نظر در آن قبا دوخته بود . در اثناء سخن از من پرسيد : در اين قبا چرا بسيار مىنگرى ؟ گفتم : در آن فكر بودم كه آيا اين جامه همان است كه امير المؤمنين پيش از خلافت در بر داشت يا غير آن است ؟ فرمود : همان است كه پيش از خلافت مىپوشيدم . گويند هشام روزى در باغى از باغهاى خود با جمعى از نديمان سير مىكردند و شروع در خوردن ميوه‌ها مىكردند . بعد از آنكه سير شدند گفتند : خداى تعالى بر ميوه‌هاى اين باغ بركت كناد . هشام گفت : چون هيچ نماند بركت در كجا خواهد بود ؟ آن‌گاه باغبان را طلبيده گفت : اين درختان را بر كن و به جاى آن زيتون بنشان تا ثمر آن كسى نتواند خورد . امّا باوجود اين حالت جانب رعيّت را نيكو داشتى و ارباب ظلم و جور را از بيخ برانداختى .

--> ( 1 ) . مرگ هشام به تاريخ ششم ربيع الآخر در محلّهء رصافه اتفاق افتاد . ( 2 ) . هر سه نسخه : شبيه . به قياس الكامل و نهاية الارب تصحيح شد .